Laravel, PHP ile web uygulaması geliştirmek için kullanılan açık kaynaklı bir framework'tür. Her yıl bir ana sürüm çıkar ve her sürüm 18 ay hata düzeltmesi, 2 yıl güvenlik desteği alır. Güncel sürüm Laravel 13, 17 Mart 2026'da yayımlandı ve en az PHP 8.3 istiyor. Laravel 11 ve öncesi artık güvenlik güncellemesi almıyor.
Bu sayfada
- Laravel neden tercih ediliyor?
- Laravel sürümleri ne zamana kadar destekleniyor?
- Eski PHP projesi Laravel'e nasıl taşınır?
- Laravel sürüm yükseltmesi nasıl yapılır?
- Başka bir ekibin yazdığı Laravel projesini devralıyor musunuz?
- Yavaşlayan bir Laravel uygulaması nasıl hızlandırılır?
- Laravel projelerinde bakım neleri kapsar?
- Laravel ile ne tür projeler geliştiriyoruz?
- Sık sorulan sorular
Laravel neden tercih ediliyor?
Laravel, web uygulamalarında tekrar tekrar yazılan işleri hazır ve test edilmiş biçimde sunar: kullanıcı girişi, yetkilendirme, veritabanı işlemleri, kuyruklar, e-posta, dosya depolama, zamanlanmış görevler. Geliştirici bu temeli yeniden yazmak yerine işinize özgü kurallara odaklanır.
| Özellik | Projeye katkısı |
|---|---|
| Öngörülebilir sürüm takvimi | Her yıl yaklaşık ilk çeyrekte ana sürüm; güncellemeler planlanabilir |
| Kuyruk sistemi | Rapor, toplu e-posta ve entegrasyonlar kullanıcıyı bekletmeden arka planda çalışır |
| Veritabanı göç dosyaları | Veritabanı değişiklikleri kodla birlikte sürümlenir, her ortamda aynı kurulur |
| Yerleşik güvenlik önlemleri | CSRF koruması, parola şifreleme, SQL enjeksiyonuna karşı parametreli sorgular |
| Test altyapısı | Otomatik testlerle güncellemelerin mevcut özellikleri bozup bozmadığı kontrol edilir |
| Geniş topluluk | Türkiye'de ve dünyada geliştirici bulmak kolay; proje tek kişiye bağımlı kalmaz |
Laravel 13 bu temele yapay zeka entegrasyonları için birinci taraf bir SDK, JSON:API kaynakları ve PostgreSQL üzerinde vektör aramasını ekledi. Bunlar her projede gerekmez ama ürün içinde akıllı arama veya metin üretimi isteyen işler için hazır bir yol sunuyor.
Laravel sürümleri ne zamana kadar destekleniyor?
Laravel'in resmi politikasına göre her ana sürüm 18 ay hata düzeltmesi ve 2 yıl güvenlik düzeltmesi alır. Desteği biten bir sürümde çalışan uygulama çalışmaya devam eder, ama yeni bulunan açıklar için yama gelmez.
| Sürüm | PHP | Yayın | Hata düzeltme | Güvenlik düzeltme | 23 Eylül 2026 itibarıyla |
|---|---|---|---|---|---|
| Laravel 10 | 8.1–8.3 | 14 Şubat 2023 | 6 Ağustos 2024 | 4 Şubat 2025 | Desteksiz |
| Laravel 11 | 8.2–8.4 | 12 Mart 2024 | 3 Eylül 2025 | 12 Mart 2026 | Desteksiz |
| Laravel 12 | 8.2–8.5 | 24 Şubat 2025 | 13 Ağustos 2026 | 24 Şubat 2027 | Yalnız güvenlik |
| Laravel 13 | 8.3–8.5 | 17 Mart 2026 | 2027 3. çeyrek | 17 Mart 2028 | Tam destek |
PHP tarafında da benzer bir takvim var: her PHP sürümü 2 yıl aktif, 2 yıl güvenlik desteği alıyor. PHP 8.2'nin güvenlik desteği 31 Aralık 2026'da bitiyor; 8.1 ve öncesi zaten desteğin dışında. Laravel 10 veya 11 ile çalışan bir projeniz varsa yükseltme planı yapmanın zamanı geldi.
Eski PHP projesi Laravel'e nasıl taşınır?
Bu projeler çoğu zaman eski bir PHP sürümüne bağlıdır ve sunucu güncellendiğinde çalışmayı durdurur.
Böyle bir projeyi bir hafta sonunda kapatıp yenisini açmak risklidir. Onun yerine uygulamayı parça parça taşıyoruz; eski ve yeni sistem bir süre birlikte çalışır, kullanıcı çoğu zaman geçişi fark etmez.
- Kod ve veri incelemesiMevcut PHP sürümü, veritabanı yapısı, kullanılan kütüphaneler ve güvenlik açıkları raporlanır.
- Acil güvenlik önlemleriTaşıma sürerken SQL enjeksiyonu, açık dosya yükleme gibi kritik açıklar önce kapatılır. Sistem zaten ele geçirildiyse önce hacklenen site kurtarma adımları uygulanır.
- Veritabanının korunmasıMümkün olduğunca mevcut veritabanı korunur; Laravel modelleri eski tablolara bağlanır.
- Modül modül taşımaEn çok kullanılan veya en sorunlu modül önce Laravel'de yeniden yazılır; eski sistemdeki karşılığı devreden çıkarılır.
- Otomatik testlerTaşınan her modül için kritik senaryolar testle güvenceye alınır.
- Eski kodun kapatılmasıTüm modüller taşındığında eski kod ve eski PHP sürümü sunucudan kaldırılır.
Laravel sürüm yükseltmesi nasıl yapılır?
Laravel ekibi yeni ana sürümlerde kırıcı değişiklikleri az tutmayı hedefliyor ve Laravel 12 ile 13'ü “küçük yükseltme” olarak tanımlıyor. Ancak birkaç sürüm geride kalmış bir projede her ara sürümün değişiklikleri birikir; tek adımda atlamak yerine sürüm sürüm ilerlemek daha güvenlidir.
- Projenin kullandığı üçüncü taraf paketlerin yeni sürümle uyumu kontrol edilir; terk edilmiş paketler için alternatif bulunur.
- Sunucudaki PHP sürümü, hedef Laravel sürümünün istediği seviyeye yükseltilir; Laravel 13 için en az 8.3.
- Otomatik test yoksa önce kritik akışlar için temel testler yazılır.
- Yükseltme test ortamında yapılır, sonuçlar sizinle birlikte kontrol edilir.
- Canlıya geçiş, trafiğin düşük olduğu bir saatte ve geri dönüş planıyla yapılır.
Başka bir ekibin yazdığı Laravel projesini devralıyor musunuz?
Evet. Yazılımcı ayrıldığı veya firma kapandığı için bakımsız kalan Laravel projeleri sık karşılaştığımız bir durum. Devralmadan önce projenin gerçek durumunu çıkaran bir inceleme yapıyoruz.
| İncelenen | Neye bakıyoruz |
|---|---|
| Sürümler | Laravel ve PHP sürümü, destek tarihleri |
| Bağımlılıklar | Kullanılan paketler, bilinen güvenlik açıkları, terk edilmiş paketler |
| Kod düzeni | İş kurallarının nerede tutulduğu, tekrar eden kod, test varlığı |
| Veritabanı | Göç dosyalarının güncelliği, indeksler, yedekleme |
| Sunucu ve dağıtım | Kodun sunucuya nasıl gittiği, ortam ayarları, hata kayıtları |
| Erişimler | Kaynak kodu deposu, sunucu, alan adı ve üçüncü taraf hesapların kimde olduğu |
İnceleme sonucunda projenin bakımla sürdürülebilir mi yoksa kısmi yeniden yazım mı gerektirdiğini gerekçeleriyle yazılı olarak paylaşıyoruz.
Yavaşlayan bir Laravel uygulaması nasıl hızlandırılır?
Laravel projelerinde yavaşlığın kaynağı nadiren framework'ün kendisidir. Genellikle kayıt sayısı büyüdükçe fark edilen birkaç tipik hata vardır ve bunlar ölçülerek bulunur, tahminle değil.
| Belirti | Olası neden | Çözüm |
|---|---|---|
| Liste sayfası kayıt arttıkça yavaşlıyor | Her satır için ayrı sorgu (N+1 sorunu) | İlişkilerin önceden yüklenmesi (eager loading) |
| Filtreleme ve arama saniyeler sürüyor | Eksik veritabanı indeksi | Sorgu analizi ve doğru indeksler |
| Rapor oluştururken sayfa zaman aşımına düşüyor | Ağır işlem istek içinde yapılıyor | Raporun kuyrukta hazırlanıp hazır olunca bildirilmesi |
| Her sayfa açılışında ayar ve menü yükleniyor | Önbellek kullanılmıyor | Yapılandırma, rota ve sorgu önbelleği |
| Yoğun saatlerde sunucu tıkanıyor | PHP işçi sayısı ve bellek yetersiz | Sunucu ayarı, gerekirse Octane veya yatay ölçekleme |
Ölçüm için geliştirme ortamında sorgu sayısını ve süresini gösteren araçlar, canlıda ise hata ve performans izleme kullanıyoruz. İyileştirme öncesi ve sonrası sayıları raporla paylaşıyoruz.
Laravel projelerinde bakım neleri kapsar?
Laravel projesinde bakım, WordPress sitelerindeki eklenti güncellemesinden farklıdır. Framework ve paket güncellemelerinin yanında uygulamanın kendi parçaları da izlenmelidir.
- Laravel yama sürümleri ve Composer paketlerinin güvenlik güncellemeleri.
- Kuyruk işçilerinin ve zamanlanmış görevlerin çalıştığının izlenmesi.
- Hata kayıtlarının düzenli incelenmesi; sessiz hataların yakalanması.
- Veritabanı yedekleri ve geri yükleme testi.
- PHP ve Laravel ana sürüm yükseltmelerinin planlanması.
- Küçük geliştirme talepleri için aylık dahil saat.
Sunucu ve dağıtım tarafını da üstlenmemizi isterseniz sunucu yönetimi ve DevOps danışmanlığı hizmetleriyle birlikte kurguluyoruz. Web siteleri için genel bakım kapsamı web sitesi bakım sayfasında.
Laravel ile ne tür projeler geliştiriyoruz?
Laravel'i özellikle iş kuralı yoğun, çok rollü ve başka sistemlerle konuşan projelerde kullanıyoruz.
- Web uygulamalarıPanel, portal, rezervasyon, CRM benzeri iç araçlar ve PWA.
- Özel yazılım süreciKapsam, MVP, sprint ve kaynak kodu sahipliği.
- Yazılım fiyatlarıMaliyeti belirleyen kalemler ve fiyatlandırma modelleri.
Sık sorulan sorular
Laravel mi, başka bir framework mü seçmeliyim?
Laravel, PHP ekosisteminde en yaygın framework'lerden biri ve Türkiye'de geliştirici bulmak kolay. Projeniz yoğun gerçek zamanlı işlem veya çok özel bir altyapı gerektirmiyorsa iş uygulamaları için güvenli bir tercihtir. Karar verirken, projeyi ileride devralacak ekibi bulmanın kolaylığını da hesaba katın.
Laravel 10 veya 11 ile çalışan projem hemen bozulur mu?
Hayır, çalışmaya devam eder. Ancak Laravel 10'un güvenlik desteği Şubat 2025'te, Laravel 11'inki Mart 2026'da bitti; yeni bulunan açıklara yama gelmez. Sunucunuzdaki PHP sürümü de eskiyse risk ikiye katlanır. Yükseltmeyi planlı yapmak, acil müdahaleden hem daha ucuz hem daha güvenlidir.
Eski PHP projemi taşırken verilerim kaybolur mu?
Taşımadan önce tam yedek alıyor ve geri yüklemeyi test ediyoruz. Çoğu projede mevcut veritabanı korunur ve yeni kod aynı tablolara bağlanır. Veri yapısında değişiklik gerekiyorsa aktarım betikleri önce test ortamında gerçek verinin kopyasıyla denenir.
Laravel geliştirici olarak saatlik mi çalışıyorsunuz?
Kapsamı net projelerde sabit fiyat, bakım ve sürekli geliştirmede aylık saat paketi öneriyoruz. Devralınan projelerde önce sabit ücretli bir inceleme yapıyor, sonraki işleri inceleme raporuna göre planlıyoruz. Fiyatlandırma modellerini özel yazılım fiyatları sayfasında karşılaştırdık.
Laravel projesini hangi sunucuda çalıştırmalıyım?
Paylaşımlı hosting küçük projelerde çalışabilir ama kuyruk ve zamanlanmış görevler için yetersiz kalır. Genellikle PHP sürümünü, kuyruk işçilerini ve önbelleği kontrol edebildiğiniz bir sanal veya bulut sunucu öneriyoruz.
Laravel projesinde kaynak kodu kime ait olur?
Sizin için geliştirdiğimiz projelerde kod, sizin adınıza açılan bir depoda tutulur ve mali hakların devri sözleşmede yazılı olarak yer alır. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu md. 52 bu devrin yazılı yapılmasını ve hakların ayrı ayrı gösterilmesini şart koşar.
Projenizi konuşalım
İhtiyacınızı WhatsApp'tan kısaca yazın; kapsamı netleştirip aynı gün içinde size dönüş yapalım.
İlgili sayfalar
- Yazılım Yaptırmak: İşinize Göre Özel Yazılım GeliştirmeHazır programlar işinizin yarısını görüyor, kalanını Excel ve WhatsApp mesajlarıyla mı tamamlıyorsunuz? Sürecinizi yazılıma döküyor, kaynak
- Web Uygulaması Geliştirme: Tarayıcıda Çalışan İş AraçlarıKurulum gerektirmeyen, telefondan da bilgisayardan da açılan, ekibinizin ve müşterilerinizin aynı veri üzerinde çalıştığı paneller ve portal
- Özel Yazılım Fiyatları: Bütçenizi Doğru Hesaplamanın YoluÖzel yazılımda tek bir liste fiyatı olmaz; ama fiyatın nasıl oluştuğu gayet hesaplanabilir. Maliyeti belirleyen kalemleri, fiyatlandırma mod
- Linux Sunucu Yönetimi: Kurulum, Güvenlik, Yedek ve İzlemeVPS ya da fiziksel sunucunuzu sıfırdan kuruyor, güvenliğini sıkılaştırıyor, yedeklerini düzenli alıp geri yüklemeyi test ediyoruz. Güncellem
- DevOps Danışmanlığı: Kodunuz Tek Tıkla, Kesintisiz Yayına ÇıksınFTP ile dosya atıp dua ettiğiniz yayın gecelerini bitiriyoruz. Uygulamanızı Docker'a alıyor, testten geçmeyen kodun canlıya çıkmadığı bir ya