Türk cumhuriyetleri web tasarım işinde üç konu ülkeden ülkeye değişir: reklam ve site dili (Özbekistan'da Özbekçe, Kırgızistan'da Kırgızca zorunlu), arama motoru (Kazakistan'da aramaların %28,66'sı, Rusya'da %70,32'si Yandex'te) ve veri saklama (Kazakistan ile Rusya'da vatandaş verisi ülke içinde). Aşağıdaki tablolar hangi ülkede ne gerektiğini gösteriyor.
- Kapsanan ülkelerAzerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Rusya, KKTC
- En yüksek Yandex payıRusya %70,32 (Ağustos 2026)
- En yüksek Google payıAzerbaycan %97,35
- Veri yerelleştirmeKazakistan ve Rusya'da açık kural
- Saat farkıRusya (Moskova) aynı saat; Kırgızistan 3 saat ileri
- ChatGPT reklamıBu ülkelerin hiçbiri OpenAI reklamveren listesinde yok (Eylül 2026)
Bu sayfada
Kafkasya ve Orta Asya'da web sitesi Türkiye'den neden farklı?
Türkiye bu ülkelerin çoğunda en büyük ticaret ve yatırım ortaklarından biri. Dışişleri verilerine göre 2025'te Kazakistan ile ikili ticaret 9,94 milyar, Azerbaycan ile 7,08 milyar dolar oldu; Gürcistan'da 10 binin, Kazakistan'da 3.000'in üzerinde Türk sermayeli şirket kayıtlı. Ancak ortak dil ailesi, dijital kuralların da ortak olduğu anlamına gelmiyor.
Türk cumhuriyetleri web tasarım projelerinde Türkiye'deki bir siteyi olduğu gibi kopyalamak üç yerde sorun çıkarıyor: reklam ve arayüz dili, Yandex'in payı ve kişisel verinin nerede saklandığı. Aşağıda ülke bazında temel bilgileri, ardından bu üç konuyu karşılaştırdık. Her ülkenin ayrıntılı sayfası tablodaki linkte.
Türk Cumhuriyetleri ve Kafkasya: ülkeler ve temel bilgiler
| Ülke | Para birimi | Standart KDV | Resmi dil |
|---|---|---|---|
| Azerbaycan | AZN | %18 | — |
| Gürcistan | GEL | %18 | Gürcüce, Abhazca (Abhazya'da) |
| Kazakistan | KZT | %16 | Kazakça (devlet dili) |
| Kuzey Kıbrıs (KKTC) | TRY | %16 | Türkçe |
| Kırgızistan | KGS | %12 | Kırgızca (devlet dili), Rusça (resmi dil) |
| Rusya | RUB | %22 | — |
| Türkmenistan | TMT | %15 | Türkmence |
| Özbekistan | UZS | %12 | Özbekçe (devlet dili) |
Hangi ülkede Yandex, Google kadar önemli?
| Ülke | Yandex | Pratik sonuç | |
|---|---|---|---|
| Rusya | %27,83 | %70,32 | SEO önce Yandex'e göre; Google Ads 2022'den beri kapalı |
| Kazakistan | %69,25 | %28,66 | Google Ads + Yandex Direkt, Rusça sayfa |
| Özbekistan | %73,94 | %24,01 | Yandex Direkt değerlendirilmeli |
| Kırgızistan | %83,68 | %14,34 | Google ağırlıklı, Yandex Webmaster kaydı |
| Gürcistan | %90,93 | %7,09 | Google yeterli; sosyal trafikte Facebook %86,73 |
| Türkmenistan | %92,41 | %6,14 | Veri güvenilir değil; erişim engelleri belirleyici |
| Azerbaycan | %97,35 | %1,89 | Pratikte yalnız Google |
| Türkiye (karşılaştırma) | %82,32 | %15,98 | — |
Tablo, Rusça konuşan kitlenin yoğun olduğu ülkelerde Yandex'in güçlendiğini gösteriyor. Bu ülkelerde siteyi Yandex Webmaster'a kaydediyor ve yeni sayfaları IndexNow ile bildiriyoruz; IndexNow'u Yandex ve Bing destekliyor, Google desteklemiyor. Rusya'da ise Google 4 Mart 2022'de reklam satışını durdurdu, Meta platformlarında reklam da 1 Eylül 2025'ten beri yasak.
Site ve reklam dili ile veri saklama kuralları nasıl değişiyor?
| Ülke | Dil kuralı | Kişisel veri |
|---|---|---|
| Azerbaycan | Reklam Azerbaycanca (Reklam Kanunu 2015) | 998-IIIQ sayılı kanun; yerelleştirme şartı tespit edilmedi |
| Gürcistan | Reklam ve tüketici bilgisi Gürcüce | 3144/2023 kanunu; ticari ileti için önceden rıza |
| Kazakistan | Reklam Kazakça, Rusça ek (internet istisnalı) | 94-V: vatandaş verisi Kazakistan'da |
| Özbekistan | Reklam Özbekçe; çeviri altta, alanın en fazla %40'ı | Mart 2026'da esnedi; biyometrik ve telekom verisi yurt içinde |
| Kırgızistan | Site, arayüz ve reklamda Kırgızca (17 Temmuz 2023) | Veri sahibi devlet ajansına kayıtlı olmalı |
| Türkmenistan | Türkmence | 519-V rıza esaslı; asıl sorun erişim engelleri |
| Rusya | Tüketici bilgisi Rusça (168-FZ, 1 Mart 2026) | 152-FZ: veri Rusya'daki veri tabanında |
| KKTC | Türkçe | 89/2007 sayılı yasa; yurt dışı aktarımda ruhsat |
Bu tablodan çıkan en pratik sonuç şu: Türkiye Türkçesiyle yazılmış tek dilli bir site bu ülkelerin hiçbirinde tek başına yeterli değil. Özbekistan ve Kırgızistan'da devlet dili zorunlu, Kazakistan ve Kırgızistan'da Rusça ikinci dil olarak kitleyi genişletiyor. Dil başına URL ve hreflang yapısını çok dilli web sitesi hizmetimizde kuruyoruz.
Veri tarafında Kazakistan ve Rusya'ya satış yapan sitenin form ve CRM verisini ülke içindeki bir sunucuya yazması gerekiyor. Bu sunucuların kurulum ve bakımını sunucu yönetimi kapsamında uzaktan üstlenebiliyoruz. Türkmenistan'da ise sorun yasal değil teknik: 122 binden fazla alan adı engelli olduğu için harici script ve CDN bağımlılığını azaltmak gerekiyor.
Bu ülkelerdeki firmalarla nasıl çalışıyoruz?
Bölgenin hiçbir ülkesinde ofisimiz yok; merkezimiz İstanbul Pendik'te ve tüm süreç görüntülü görüşme, önizleme linki ve WhatsApp ile yürüyor. Saat farkı küçük: Moskova İstanbul ile aynı saatte, Bakü ve Tiflis 1, Almatı, Taşkent ve Aşkabat 2, Bişkek 3 saat ileride. Yerel dildeki metinleri sizin ekibinizden ya da bir çevirmenden alıp doğru yapıya yerleştiriyoruz.
Reklam tarafında Google ve Meta kampanyalarını yurt dışı reklam yönetimi hizmetimizle yürütüyoruz. Arama motoru farklarına göre içerik planı için uluslararası SEO sayfamıza bakabilirsiniz. Genel adımlar web sitesi yaptırma sayfasında.
Kıbrıs'ın kuzeyindeki işletmeler için kurallar bambaşka: ne GDPR ne Türkiye'nin KVKK'sı, kendi 89/2007 sayılı yasası geçerli. Ayrıntılar Kuzey Kıbrıs web tasarım sayfamızda. Ukrayna'yı Avrupa bölgesinde ele alıyoruz; varsayılan Ukraynaca sürüm ve Yandex engeli gibi farklar Ukrayna web tasarım sayfasında.
Sık sorulan sorular
Türk cumhuriyetlerinde Türkçe site yeterli mi?
Genellikle hayır. Özbekistan ve Kırgızistan'da reklamda ve sitede devlet dili zorunlu, Azerbaycan ve Gürcistan'da reklam yerel dilde olmalı. Türkçe sürüm Türkiye'deki ortaklar ve Türk ziyaretçi için değerli, ama yerel müşteriye satış için yerel dil ve çoğu ülkede Rusça sürüm gerekiyor.
Hangi ülkelerde Yandex reklamı düşünülmeli?
Ağustos 2026 StatCounter verisine göre Kazakistan'da %28,66, Özbekistan'da %24,01 Yandex payı var; bu iki ülkede Yandex Direkt'i Google Ads'in yanında değerlendirmek mantıklı. Rusya'da Yandex %70 ile lider ve Google Ads çalışmıyor. Azerbaycan ve Gürcistan'da Yandex payı ayrı kampanyayı haklı çıkaracak düzeyde değil.
Hangi ülkelerde müşteri verisi ülke içinde saklanmalı?
Kazakistan'da 94-V sayılı kanun ve Rusya'da 152-FZ ile 23-FZ vatandaş verisinin ülkedeki veri tabanlarında tutulmasını istiyor. Özbekistan Mart 2026'da kuralı esnetti; biyometrik, genetik ve telekom abone verileri hâlâ yurt içinde kalmalı. Kırgızistan'da açık bir yerelleştirme şartı tespit edilmedi.
Bu ülkelerde ChatGPT reklamı verilebilir mi?
Eylül 2026 itibarıyla Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan ve Rusya OpenAI'ın 56 ülkelik reklamveren listesinde yok. Bu ülkelerde kurulu şirketler self-serve hesap açamıyor ve kullanıcılara gösterim resmi olarak doğrulanmadı. Türkiye listede yer alıyor.
Rusça konuşan kitleye tek bir site ile ulaşabilir miyim?
Dil olarak evet, kurallar olarak hayır. Rusça sürüm Kazakistan, Kırgızistan ve Rusya'da işe yarar; ama Rusya'da veri yerelleştirme ve 168-FZ, Kazakistan'da ayrı veri kuralı, Kırgızistan'da Kırgızca zorunluluğu var. Ülke başına ayrı alan adı veya alt dizin kurup her birini kendi kurallarına göre yapılandırıyoruz.
Projenizi konuşalım
İhtiyacınızı WhatsApp'tan kısaca yazın; kapsamı netleştirip aynı gün içinde size dönüş yapalım.
İlgili sayfalar
- Azerbaycan Web Tasarım: Azerbaycanca Site ve Google ReklamıBakü, Gence veya Nahçıvan'da müşteri arayan firmalara Azerbaycan Türkçesiyle yazılmış, yerel kart ve e-cüzdanlarla ödeme alan, Google'da bul
- Kazakistan Web Tasarım: Kaspi Ödemeli, Yandex Uyumlu SiteAlmatı, Astana veya Şımkent'te satış yapan Türk firmalarına Kaspi ile ödeme alan, Kazakça ve Rusça çalışan, hem Google hem Yandex'te bulunab
- Özbekistan Web Tasarım: Özbekçe Site, Click ve Payme ÖdemeTaşkent'te iş yapan Türk şirketleri için Özbekçe reklam kuralına uyan, Humo ve Uzcard kartlarıyla Click veya Payme üzerinden ödeme alan, Goo
- Kuzey Kıbrıs Web Tasarım: KKTC İşletmelerine Site ve ReklamKKTC'de ne AB kuralları ne de Türkiye'nin KVKK'sı geçerli; kendi veri koruma yasası, kendi KDV oranları ve reklam platformlarında kendine öz
- Çok Dilli Web Sitesi: Her Dilde Gerçekten Bulunan Bir SiteAlmanya'daki Türk müşteriniz için Almanca, ihracat için İngilizce, Körfez için Arapça: her dilin ayrı adresi, doğru etiketi ve o dili konuşa
- Yurt Dışı Reklam Yönetimi: Diaspora ve İhracat İçin Google ve InstagraAlmanya'daki Türk müşteriye, Körfez'deki bir alıcıya ya da Avrupa'daki distribütöre reklam verirken ülke kuralları, ek ücretler ve dil değiş
- StatCounter — Arama motoru payları (Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan, Rusya)
- StatCounter — Türkiye arama motoru payı
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — Kazakistan Ekonomisi
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — Azerbaycan Ekonomisi
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — Gürcistan Ekonomisi
- Lex.uz — Özbekistan Reklam Kanunu ZRU-776
- Refworld — Kırgızistan Devlet Dili Anayasal Kanunu
- Esplora Legal — Kazakistan veri yerelleştirme
- Denuo — Rusya veri yerelleştirme (1 Temmuz 2025)
- Kun.uz — Özbekistan kişisel veri kanunu değişikliği
- Human Rights Watch — Türkmenistan 2025
- IndexNow — Katılımcı arama motorları
- OpenAI — Ads Manager Availability